Tiến sĩ giá… rẻ và chuyện lên cung Trăng

0
252

1-“Chưa có một nước nào huấn luyện TS rẻ như ở VN”. Đây là ý kiến của Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Bùi Văn Ga trong buổi hội thảo “Nâng cao chất lượng huấn luyện TS” do Bộ GD& ĐT cơ quan nhữngh thức đây ít ngày [1], muốn nhấn mạnh đến hư hỏng giá bán huấn luyện thấp (căn cứ vào mức học phí theo quy định của Nhà nước, ước tính khoảng 15.000.000đ/năm), là một trong những nguyên nhân tác động đến chất lượng huấn luyện TS ở VN.

Nhận định của ông Bùi Văn Ga không sai. Bởi nói cho cùng muốn lên mặt trăng nhất quyết phải có phi thuyền chứ chẳng thể bám vào rễ cây đa như chú Cuội trong truyền thuyết.

Tuy vậy, ý kiến trên của ông Bùi Văn Ga lại bất cẩn gây ra những bàn cãi trái chiều. Có người cho rằng, giá bán huấn luyện TS ở VN chưa được rẻ chút nào. Ngoài mức học phí chung theo quy định của Nhà nước, số tiền họ phải bỏ ra còn lớn hơn rất đa dạng. Đó là tiền gì, tại sao phải bỏ ra? Câu hỏi này tôi nghĩ không cần phải nói ra vì mọi người chắc cũng đã biết, nhất là “những người trong cuộc”. Nói khác đi, hư hỏng lớn nhất trong việc huấn luyện TS ở VN hiện giờ trong đa dạng hoàn cảnh thuộc về mối mối quan hệ giữa bác học và đạo đức cộng đồng, đạo đức của những công nhân bác học.

Khách quan mà nói, quy chế huấn luyện TS hiện giờ rất áp lực chứ không lỏng lẻo như một số người nhận định. Xét riêng về chiều sâu, học thuật, đa dạng TS, PGS, GS ở ta cũng rất giỏi. Mặc dù vậy khi tham dự huấn luyện NCS trong tư nhữngh thức người chỉ dẫn và hội đồng phản biện không hiểu sao có không ít người xa lại chấp nhận và bằng nhữngh thức những công trình, luận án kém chất lượng (mà bình luận của công chúng đã đa dạng lần ý kiến)?

Một hư hỏng khác, theo Bộ GD &ĐT, có không ít những người học TS là những quan chức trong bộ máy hành chánh Nhà nước chưa một ngày làm tìm hiểu hay tham dự giảng dạy. Mục đích và “động cơ” học tập của những người này ắt hẳn không phải để thành nhà bác học. Thế tuy nhiên sau cùng họ được công nhận TS, thậm chí có khi bước này còn được phong GS, PGS. Chất lượng những Gs, TS kiểu này chắc hẳn chắc rằng tác động đến nguồn nhân lực những nhà bác học chính nghĩa khác. Giáo sư Hoàng Xuân Sính đặt tên là “dấu hiệu kì dị” ở VN [2].

2. Được biết, để tăng cường chất lượng huấn luyện TS trong nước, sắp tới đây Bộ GD&ĐT sẽ ban hành quy chế trong đó buộc phải NCS muốn bảo quản luận án TS phải có tờ báo bác học đăng trên những tạp chí bác học toàn cầu [3]. Cá nhân tôi cho rằng đây chẳng qua chỉ là biện pháp có tính “hớt ngọn” nhất thời nếu không muốn nói là rất ảo tưởng và không hiện thực. Vì sao?

Thứ nhất, hư hỏng lớn nhất của GD VN hiện giờ (trong đó có huấn luyện TS) là người Việt tuy rất ham học tuy nhiên phần đa dạng việc học mang nặng tính đối phó. Trong khi đó tâm lý cộng đồng lại quá coi trọng bằng cấp. Có không ít người người xem những mảnh bằng ThS, TS, những danh xưng PGS, GS như món đồ đồ trang sức để nâng ích lợi chính mình. Ví như, trong quy chế huấn luyện TS hiện giờ có quy định về ngôn ngữ nước ngoài rất chặt chẽ, như một “hàng rào” để điều khiển chất lượng.

Mặc dù vậy hiện thực ai dám cam đoan sắp tới đây việc quy định phải có bài trên tạp chí toàn cầu trước lúc bảo quản luận án TS sẽ không đi vào vết xe đổ như quy định về “hàng rào” ngôn ngữ nước ngoài? Nên nhớ rằng muốn đăng bài trên tạp chí toàn cầu ngoài nhân tố chiều sâu thì phải thanh toán rất đa dạng tiền? Sẽ chẳng áp lực gì với những kẻ thừa tiền muốn có mảnh bằng TS để cập nhật chính mình, tuy nhiên sẽ là rào cản với những nhà bác học chính nghĩa mà không có tiền của. Một sự bát nháo và “vàng thau nhầm lẫn” hứa sẽ lại hình thành rối rắm hơn?

Thứ hai, ba tờ báo đăng trên tạp chí toàn cầu mới được bảo quản luận án TS ư? Nói cho cùng cũng chẳng xử lí được gì nếu công danh nghiên bác học của ông TS cũng… bị cắt không ngừng ngay bước này? Khoa học từ thực tiễn cuộc sống mà ra và thực tiễn cũng là chỗ kiểm nghiệm tính xác thực và hiệu năng tìm hiểu bác học. Bạn bè toàn cầu chỉ cảm nhận và xem trọng con người dựa theo hiện thực về sự cải tiến phồn thịnh của nhà nước; sự văn minh, văn hóa.

Thế cho nên, thiển nghĩ việc công khai những công trình bác học, trước mắt chỉ cho nên là một sự khích lệ chứ không cho nên buộc phải chắc chắn nhắc. Việc buộc phải chỉ cho nên dành cho một số những loại là những nhà bác học thuộc bộ phận tinh túy đang công vụ tại những trường ĐH tâm điểm nhà nước cũng như một số lãnh vực bác học chủ yếu và mũi nhọn có đóng góp thiết thực và hiệu năng vào sự cải tiến chung của toàn cộng đồng.

3. Tóm lại, công khai công trình trên tạp chí toàn cầu là việc ắt hẳn cần làm, thậm chí có khi là làm cường độ cao trong trào lưu hội nhập. Tuy nhiên, tất cả phải có hành trình và tầm nhìn chính sách dài hơi chứ không cho nên nóng vội bằng những cơ chế và chính sách xơ chắc chắn. Nhìn vào mặt bằng chung về hiện trạng tìm hiểu bác học ở VN hiện giờ, thiển nghĩ hư hỏng cần làm đầu tiên và cần chú trọng nhất là phải tạo môi trường thông thoáng để những nhà bác học được tự do trong tìm hiểu, tự do học thuật, tự do đuổi theo niềm đam mê.

—————-

Chú thích nguồn học hỏi:

[1]: “Chất lượng huấn luyện TS ở VN thấp: nguyên nhân do đâu?” Xem tại: http://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/chat-luong-dao-tao-tien-si-viet-nam-thap-nguyen-nhan-do-dau-20161110121910596.htm

[2]: “Học Thạc sĩ, Tiến sĩ ở VN là một dấu hiệu kì lạ”. Xem tại: http://giaoduc.net.vn/Giao-duc-24h/Hoc-Thac-si-Tien-si-o-Viet-Nam-la-mot-hien-tuong-ky-di-post172393.gd

[3]: “Muốn bảo quản TS phải có công khai bác học toàn cầu”. Xem tại: http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/khoa-hoc/muon-bao-ve-tien-si-phai-co-cong-bo-khoa-hoc-quoc-te-339288.html

Học TS để làm gì?

Theo Nguyễn Trọng Bình

Báo vietnamnet